İmanın Olgunluğu: Sorumluluk, Ölçülülük ve Tevbe
Ebû Hüreyre (radıyallahu anh)’den rivayet edildiğine göre Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
“Kişinin kendisini (doğrudan) ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi, onun güzel Müslüman oluşundandır.”
(Tirmizî, Zühd 11; İbn Mâce, Fiten 12)
Bu hadis-i şerif, imanın yalnızca görünen ibadetlerden ibaret olmadığını, aynı zamanda hikmet, ölçü ve sorumluluk bilinciyle yaşanan bir hayat tarzı olduğunu ortaya koymaktadır. Olgun bir mümin, kendi sorumluluk alanına giren konulara yoğunlaşır; faydasız söz ve davranışlarla meşgul olmaz. Bu tutum, kalbin huzur bulmasına ve imanın kemale ermesine vesile olur.
Ebû Kerîme Mikdâd bin Ma‘dîkerib (radıyallahu anh)’den rivayet edildiğine göre Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
“İnsanoğlunun midesinden daha tehlikeli doldurduğu bir kap yoktur. Oysa insana belini doğrultacak birkaç lokma yeter. Eğer mutlaka fazla yiyecekse, midesinin üçte birini yemeğe, üçte birini içeceğe ve üçte birini de nefesine ayırsın.”
(Tirmizî, Zühd 47; İbn Mâce, Et‘ıme 50)
Bu hadis, İslam’ın ölçülü ve dengeli bir hayat anlayışını benimsediğini açıkça göstermektedir. Aşırı yeme ve içme, hem beden sağlığına zarar verir hem de kişinin ibadetlerdeki huşûunu ve manevi derinliğini zayıflatır. Ölçülülük ise beden ile ruh arasında sağlıklı bir denge kurulmasını sağlar.
Enes bin Mâlik (radıyallahu anh)’den rivayet edildiğine göre Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
“Her Âdemoğlu çokça hata eder. Hata edenlerin en hayırlısı ise çokça tevbe edenlerdir.”
(Hasen hadis; İbn Mâce, Tirmizî, Ahmed ve Dârimî)
İnsan zayıf olarak yaratılmıştır; bu sebeple hatadan tamamen uzak olması mümkün değildir. Kimi zaman Rabbi’nin emrettiklerini eksik bırakabilir, kimi zaman da yasakladıklarına düşebilir. Ancak Allah Teâlâ, kullarına olan rahmetiyle tevbe kapısını sonuna kadar açmıştır. En hayırlı kullar, hatasında ısrar edenler değil; hatasını fark edip samimiyetle Rabbine yönelenlerdir.
Sonuç
Bu hadis-i şerifler bizlere üç temel hakikati hatırlatmaktadır:
-
Kişinin kendisini ilgilendirmeyen işlerden uzak durması,
-
Hayatın her alanında ölçülü ve dengeli olması,
-
Hatalar karşısında tevbe ederek sürekli kendini ıslah etmesi.
Bu esaslar doğrultusunda yaşayan bir mümin, imanını olgunlaştırır ve Allah’ın rızasına daha da yaklaşır. Rabbimiz bizleri, hatalarından ders alan ve tevbesini dilinden düşürmeyen kullarından eylesin.
Selam ve dua ile
Hakime Gülsüm 🌸