Dinimizde pek çok ibadetin yerine getirilebilmesi için temizlik şartı aranır.

İbadetlerin yapılmasına engel olan kirliliğe hades adı verilir.

Gusül ve abdest alınarak hadesten temizlenmek mümkündür.

İbadet amacıyla yapılan bu temizlik çeşidine ise hükmi temizlik denir.

Hadesten temizlenebilmek için temiz su kullanılması gerekir.

Ancak bu temizliği gerçekleştirecek suyun bulunmadığı ya da suyu kullanmanın mümkün olmadığı durumlarda; toprak, kireç, kil ve kerpiç gibi maddelerle yapılan teyemmüm de hükmi temizlik kapsamında yer alır.

Hükmi Temizlik Nedir ve Kaça Ayrılır?

İslam dininde temizlik çok önemli bir yere sahiptir.

Pek çok ibadetin yerine getirilebilmesi için temizlik şartı aranır.

İnsanların ibadet etmesine engel olan kirliliğe hades adı verilir.

İnsanlar ancak abdest ya da gusül alarak hadesten arınabilir. İbadet için yapılan bu temizlik türüne hükmi temizlik denir.

İbadetlerde temizliğin önemi hakkında pek çok hadis bulunmaktadır.

Abdestin asıl amacı, ibadete hazırlık yapmaktır.

Abdest, hem maddi hem de manevi bir temizliği ifade eder. İnsanlar abdest alarak hem bedenlerini hem de ruhlarını kirlerden arındırırlar.

Abdest sayesinde dış etkenlere en açık olan organlar günde beş defa yıkanmış olur ve düzenli bir temizlik sağlanır. Abdestin sağladığı maddi ve manevi temizliğin yanı sıra sağlık açısından da pek çok faydası vardır.

Örneğin; damar sertliğinin oluşumunun engellenmesinde, kan dolaşımını sağlayan damarların esnekliğinin korunmasında ve damar tıkanıklıklarının önlenmesinde abdestin önemli katkıları bulunmaktadır.

Vücutta bulunan durgun elektriğin atılmasının en etkili yollarından biri suya ve toprağa temas etmektir. Abdest ya da teyemmüm sayesinde düzenli ve sistemli bir temizlik yapılmış olur.

Hükmi Temizlik Çeşitleri

Hades, büyük hades ve küçük hades olmak üzere ikiye ayrılır. Cünüplük, nifas ve hayız gibi durumlar büyük hades olarak adlandırılır. Abdest gerektiren kirlilikler ise küçük hades olarak tanımlanır.

Büyük hükmi kirlilikten gusül abdesti ile, küçük hükmi kirlilikten ise abdest ile temizlenilir. Suyun bulunmadığı ya da bulunduğu hâlde kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda her iki hades türünden temizlenmenin yolu teyemmümdür.

Manevi Temizlik

Manevi temizlik; kalbin yalan, gıybet, kibir, kıskançlık gibi kötü davranış ve huylardan arındırılarak güzel ahlak ile donatılmasıdır. İslam dini, Müslümanların manevi kir olarak nitelendirilen her türlü kötülükten uzak durmasını ve yaratılışta var olan manevi temizliği korumasını ister.

Bu nedenle insanların manevi kirlilikten kurtulabilmesi için tövbe kapısı daima açık tutulmuştur. Kur’an-ı Kerim’de bu durum şu ayetle ifade edilmiştir:

“…Şüphesiz Allah, kendisine yönelip tövbe edenleri ve temizliğe düşkün olanları çok sever.”

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bir hadisinde abdestin manevi temizliğine şöyle dikkat çekmiştir:

“Müslüman kul abdest alıp yüzünü yıkadığı zaman, bakmak suretiyle işlediği bütün günahlar su ile birlikte dökülür gider.

Ellerini yıkadığı zaman, onlarla işlediği bütün günahlar su ile birlikte dökülür gider.

Ayaklarını yıkadığı zaman, onlarla yürüyerek işlediği bütün günahlar su ile birlikte dökülür gider.

Abdest bittiğinde küçük günahlardan arınmış olur.”
(Müslim, Taharet, 32)

Kaynak: Diyanet