Peygamber Efendimiz (s.a.s.) ne gรผzel buyurmuลlar. โAllahโa veย ahiret gรผnรผne inanan ya hayฤฑr sรถylesin ya da sussun.โ(Buhรขrรฎ, Edeb 31)
Bu hadis, konuลma ahlakฤฑnฤฑ ve sรถzรผn sorumluluฤunu vurgular. ฤฐnsanฤฑn sรถylediฤi her sรถzรผn bir deฤeri ve sonucu vardฤฑr. Bu yรผzden:
-
Eฤer sรถz faydalฤฑ, doฤru, iyiliฤe teลvik edici ise konuล.
-
Eฤer sรถz kฤฑrฤฑcฤฑ, zararlฤฑ, dedikodu, iftira ya da boล ve faydasฤฑz ise susmak daha hayฤฑrlฤฑdฤฑr.
Neden susmak bazen daha iyidir?
รรผnkรผ sรถz aฤฤฑzdan รงฤฑktฤฑktan sonra geri alฤฑnamaz. Bir kalbi kฤฑrmak, bir fitneye sebep olmak ya da yanlฤฑล anlaลฤฑlmak, uzun sรผreli zararlar doฤurabilir. Susmak ise รงoฤu zaman:
-
Gรผnaha girmeyi engeller,
-
Tartฤฑลmayฤฑ bรผyรผtmez,
-
Kiลinin vakarฤฑnฤฑ korur.
Gรผnlรผk hayattan รถrnek
-
Birinin hatasฤฑnฤฑ herkesin iรงinde yรผzรผne vurmak yerine, uygun bir dille ve รถzel olarak sรถylemek.
-
Emin olmadฤฑฤฤฑn bir bilgiyi yaymamak.
-
รfkeliyken konuลmamak.
ฤฐnsan bazen anlฤฑk bir รถfkeyle, kฤฑrgฤฑnlฤฑkla ya da sadece boลluฤu doldurmak iรงin konuลabiliyor.
O anda sรถylediฤin bir sรถz kรผรงรผk gibi geliyor ama karลฤฑ tarafta bรผyรผk bir iz bฤฑrakabiliyor.
ฤฐลte bu hadis tam burada devreye giriyor.
Peygamberimizinย (sav)ย sรถylediฤi bu sรถz bize diyor ki:โKonuลacaksan hayฤฑrlฤฑ bir ลey konuล.
Yoksa susman daha iyi.โ
Yani mesele sadece konuลmak deฤil; konuลmanฤฑn bir deฤeri olmasฤฑ.
Sรถzรผn bir iลe yarฤฑyor mu? Bir gรถnรผl mรผ yapฤฑyor? Birine fayda mฤฑ saฤlฤฑyor? Doฤru mu? Eฤer cevap evetse konuล.
Ama kฤฑracaksa, dedikodu olacaksa, gereksiz bir tartฤฑลma รงฤฑkaracaksaโฆ
o zaman susmak daha erdemli.
Bazen susmak zayฤฑflฤฑk deฤil, bilgeliktir.
Bazen cevap vermemek en gรผรงlรผ cevaptฤฑr.
Bazen bir kelimeyi yutmak, bir kalbi kurtarฤฑr.
Kฤฑsacasฤฑ bu sรถz bize ลunu hatฤฑrlatฤฑyor:
Dil kรผรงรผk ama etkisi bรผyรผk.
O yรผzden konuลmadan รถnce bir saniye durup dรผลรผnmekโฆ
iลte bรผtรผn mesele bu.
รzetle bu hadis, konuลmadan รถnce dรผลรผnmeyi, sรถzรผn hayฤฑr olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ tartmayฤฑ ve dilimizi kontrol etmeyi รถฤรผtler.
รรผnkรผ bazen en gรผzel sรถz, sรถylenmeyen sรถzdรผr.