(Mekke’de inmistir. 69  âyettir)

Bismillâhirrahmânirrahîm

1-Elif, Lam, Mim.

2-İnsanlar”iman ettik”demeleri ile bırakılverileceklerini ve imtihan  edilmeyeceklerini mi  sandılar?

3-Andolsun onlardan önce  geçenleri biz imtihan etmişizdir. Allah elbette doğru olanları da bilir,  yalancı olanlari  da  bilir.

4.Yoksa  o kötülükleri işleyenler  bizden kurtulabileceklerini mi sanıyorlar? Ne kötü  hüküm veriyorlar?

5-Kim Allah’a kavuşmayı ümid ediyorsa  muhakkak  Allah’ın  belirlediği vade elebette  gelicidir ve O, her işitendir,  bilendir.

6-Kim cihad ederse  ancak kendisi  için cihad eder. Şüphesiz ki Allah, âlemlere muhtaç  değildir.

7-İman edip salih amel işleyenlere gelince , andolsun ki Biz, onların kötülüklerini elbette örteriz ve elbette  onları   yapa geldikleri  amellerden  daha güzeli  ile mükafatlandırırız.

8-Biz,insana, anasına,babasına iyi davranmasını, tavsiye ettik. Eğer onlar,hakkında bilgin olmayan  bir şeyi  Bana ortak koşman içins seni zorlarlarsa  onlara itaat etme! Dönüşünüz  yalnız  banadır, yaptıklarınızı  size   haber  vereceğim.

9-İman edip  salih amel  işleyenleri Biz elbette salihler arasına katacağız.

10-İnsanlardan,bazısı:”Biz  Allah’a  iman” ettik derler ,Ona  Allah yolunda eziyet  olunduğunda insanların fitnesini Allah”ın azabı  gibi sanır.Eğer Rabbin  bir yardım gelirse andolsun ki:” şübhesiz   biz sizinle beraber idik diyeceklerdir. Allah  âlemlerin  kalbinde  olanı  en  iyi bilen değil midir?

11-Allah mü’minleri  de  elbette bilir, münafıkları da elbette bilir.

12-İnkar edenler iman edenlere dediler ki :”Bizim yolumuza uyun  da günahlarınızı biz yükleniriz.”Halbuki  onlar ötekilerin günahlarından bir şeyi yüklenecek değillerdir.Muhakkak  onlar elbetteki  yalancıdırlar.

13-Andolsun ki onlara  hem  kendi  yüklerini  taşıyacaklar  hem de  kendi yükleri  ile birlikte  başka yükleri  de  yükleneceklerdir. Hiç şübhesiz yaptıkları  iftiralardan kıyamet günü,  muhakkak  sorumlu  tutulacaklardır.

14-Andolsun ki biz Nûh’u kendi kavmine gönderdik. O da onlar arasında elli yıl eksik  olmak  üzere bin yıl  kaldı.Derken  onlar zalimler  oldukları halde  tûfân  onları  yakaladı.

15- Fakat biz onu  da gemide  olanları da  kurtardık. Ve  onu  Biz âlemlere bir âyet kıldık.

16-İbrahim’i de hani  o kavmine  şöyle demişti:” Allaha ibadet edin ve O’dan korkun. Çünkü bu sizin için daha daha hayırlıdır.”daha hayırlıdır. Eğer bilirseniz.”

17-Siz ancak Allah’tan başka birtakım putlara ibadet ediyor ve aslı olmayan yalanlar düzüyorsunuz.Şu  Allah’dan  başka ibadet etmekte olduklarınız, size  bir  rızık vermeye güçleri yetiremezler. O halde rızkı Allah katında arayın. O’na  ibadet edin  ve O’na şükrediniz . Yalnız O’na döndürüleceksiniz.”

18-Eğer yalanlarsanız, sizden önce geçen  ümmetler de yalanlamıştı. Peygambere düşen apaçık tebliğ etmekten  ibarettir.

19-Görmediler mi Allâh yaratmayı nasıl  başlıyor? Sonra  da onu  tekrar  geri çevirecektir.Muhakkak bu, Allah’a  göre çok kolaydır.

20-De ki: “Yeryüzünde dolaşın da  yaratmaya nasıl  başladığına bir bakın.   Bundan sonra  Allah  âhiret hayatını tekrar yaratacaktır.  Çünkü Allâh, her şeyi kadirdir.“

21-“Dilediğine azap eder; dilediğine de  rahmet eder  ve  yalnız O’na çevrileceksiniz.

22-Yerde de gökte  de siz, âciz bırakacaklar  değilsiniz. Sizin  için Allah’tan  başka bir  veli  ve  bir yardımcı yoktur.

23- Allah’ı âyetlerini ve O’na kavuşmayı inkâr edenler  (var ya ); onlar Benim  rahmetimden  ümit kestiler  ve onlar için çok acıklı bir azap vardır.

24-Bunun üzerine  kavminin cevabı:”Onu öldürün  yahut  onu  yakın”demelerinden başka bir şey olmadı. Allah onu ateşten kurtardı. Muhakkak  bunda iman eden bir  topluluk için âyetler vardır.

25-Dedi ki, “ Siz ancak  dünya hayatında kendi aranızda bir dostluk için  Allah’tan  başka bir takım putlar edindiniz. Sonra kıyamet gününde  kiminiz  kiminizi red ve inkâr edecek  ve bazınız bazınıza  lanet edecektir.  Yerinizde  cehenmedir, yardımcılarınız da yoktur.”

26-Bunun  üzerine  kendisine Lüt  imanetti  ve: “Doğrusu ben, Rabbime hicret edeceğim”dedi. Şüphesiz O Azîzdir, Hakîmdir.”

27-Ve Biz onu İshâk ve Ya‘kûb’u  da bağışladık. Soyundan gelenlere de peygamberlik ve kitabı  verdik. Ona  mükâfaatını dünyada verdik. Âhirette  de muhakkak  ki o salihlerdendir.

28-Ve Lût’u da (hatırla). Hani  o kavmine demişti ki: “Sizler  âlemlerden sizden önce  kimsenin işlemediği, hayâsızca bir iş yapmaktasınız.”

29-“Siz  erkeklere  yaklaşıp yol kesmeye  ve toplantı yerinizde münkeri  yaymaya  devam edip duracaksınız öylemi?”Kavminin cevabı:” ALLAH’ın azabını bize  getir,  eğer sadıklardan isen» demekten başka  olmadı .

30-O da: “Rabbim, bu fesatçılar topluluğuna karşı bana yardım et.”

31-Elçilerimiz İbrâhim’e müjde  ile geldiklerinde  dediler ki: “Muhakkak  ki biz şu kasabaya halkını  helâk edeceğiz. Çünkü oranın halkı zalimlerden  oldular.”

32-“Ama orada Lût var?” dedi.” Biz  orada  olanları daha iyi biliriz. Biz  onu karısı dışında  aile  halkını elbette kurtaracağız.  Çünkü  o  kadın, geride kalacaklardandır“ dediler.

33- Elçilerimiz Lût’a geldiklerinde  onlar  için  tasalandı ve  onlar için elinden  bir şey gelmedi. Dediler ki: “Korkma ve kederlenme! Çünkü biz seni  ve -karın  müstesnâ-aile   halkını  kurtaracağız. Çünkü  o  geride kalacaklardandır“

34-“Biz bu kasaba halkı üzerine, yaptıkları fâsıklık sebebi ile  muhakkak ki gökten  bir azap indireceğiz.”

35-Andolsun Biz akıl  erdiren  bir topluluk için  o kasabada açık bir belge bıraktık.

36-Medyen’e de kardeşleri Şu‘ayb’ı gönderdik.Dedi ki: “«Ey kavmim, Allah’a ibadet edin. Âhiret gününe ümüt edin. Yeryüzünde  de fesatçılar  olarak  bozgunculuk çıkarmayın.»

37-Ama onu yalanladılar.  Bunun üzerine  de onlarır sarsıntı alıp evlerinde  dizleri  üzere  çökekaldılar.

38-Âd ve Semûd  kavmini de (helâk ettik). Onların meskenlerinden  bu, size  belli olmaktadır.  Şeytan onlara amellerini süsledi de onları (doğru) yoldan alıkoydu. Halbuki  onlar akılları ile bunu kavrayacak  durumda idiler.

39-Kârûn’u, Firavun’u ve Hâmân’ı da (helâk ettik. )Andolsun ki, Musa onlara apaçık  belgelerle gelmişti  de  onlar  o yerde  büyüklendiler. Halbuki  onlar  ileriye  geçip ( azaptan ) kurtulamadılar.

40-Derken  Biz  her birini günahı ile aldık.Kimilerinin üzerine taş yağdıran kasırga gönderdik, kimilerini o çığlık  yakaladı. Onlardan  kimisini  yere geçirdik,  kimilerinide  suda boğduk.  Allah onlara zulmetmiyordu. Fakat onlar kendi nefislerine  zulmediyorlardı.

41-Allah’tan başka  veliler edinenlerin durumu,  kendine  yuva yapan örümceğin durumu benzer. Muhakkak  yuvaların en  gevşek olanları örümcek yuvasıdır.

42-Şüphesiz ki Allah  kendisinden başka neyi  çağırıyorlarsa  bilir. O Azizdir, Hakimdir.

43-İşte  misaller… Biz  bunları insanlar veriyoruz. Onlara âlimlerden başkası  akıl erdiremez.

44-Allah göklerle yeri  hak ile yarattı. Muhakkak  bunda  mü’minler için  bir âyet vardır.

45-Sana  vahyolunan kitabı  oku, namazı da dosdoğru kıl.  Çünkü namaz, insanı hayâsızlıktan ve münkerden alıkor. Allah’ı zikretmek ise  elbette en büyüktür. Allah   yaptığınızı bilir.

46- Aralarından zulmedenler müstesnâ olmak üzere  kitap ehli ile ancak  en güzel  yolla mücadele edin  ve deyin ki :”Bizi indirilenlere  de  size indirilenlere  de  iman   ettik.  Bizim  ilâhımız da  sizin ilâhınız da  birdir. Biz ancak   O’na   teslim   olanlarız.”

47-İşte sana böylece  kitabı indirdik. Kendilerine  kitap  verdiklerimiz  deona  iman ederler.  Bunlar arasından da ona  iman eden kimseler  vardır.  Âyetlerimizi  ancak  kâfirler bile bile inkâr edrler.

48-Sen bundan önce  hiçbir kitap okumuş değildin  ve sağ elin ile de  onu yazmamıştın. O zaman  batıl söyleyenler, elbette şübhe ederlerlerdi.

49-Aksine o kendilerine  ilim verilmiş olanların  göğüslerinde (hıfzedilmiş) apaçık ayetlerdir. Âyetlerimizi  ancak zalim  olanlar  bile bile inkâr edrler.

50-Dediler ki: “Üzerine  Rabbinden    âyetler  indirilmeli değil miydi?” De ki : “Âyetler ancak Allah’ın nezdindedir. Ben ancak apaçık bir uyarıcıyım.»

51-Kendilerine  karşı okunup duran  sana indirdiğimiz  bu kitap  onlara yetmedi mi?Şüphe yok ki bunda iman eden  bir topluluk için  bir rahmet  bir öğüt vardır.

52-De ki;”Benim ve  sizin aranızda şahit olarak Allah yeter. O göklerle yerde olanı bilir. Bâtıla  iman edip  Allah’ı inkâr edenler işte onlar zarar  edenlerin  tâ kendileridir.

53-Bununla beraber senden azabı çabucak isterler. Eğer belli  bir vade olmasaydı azap  onlara elbette gelirdi.  Andolsun – onlar farkında olmaksızın-azab kendilerine ansızın gelecektir. 

54-Senden  azabı çabucak isterler. Muhakkak cehennem kâfirleri kuşatacıdır.

55-O gün azap, onların hem üstlerinden hem ayakları altından bürüyecek  ve şöyle diyecektir:«Yapmakta olduklarınızı tadın» 

56-“Ey benim  iman eden kullarım! Şüphesiz  ki  arzım geniştir. O halde yalnız Bana ibadet edin.

57-Her bir can  ölümü tadıcıdır. Sonra da   bize döndürülürsünüz.

58-İman edip salih amel işleyenleri, elbette Biz  onları cennette altlarından ırmaklar akan köşklere yerleştiririz. Onlar orada ebedidirler.  Amel işleyenlerin ecri ne güzeldir!

59-Onlar ki sabrederler  ve Rablerine  tevekkül ederler.

60-Kendi rızkını taşıyamayan nice canlı vardır. Allah onlara da  rızkı verir, size de.

O  işitendir, bilendir.

61-Eğer  sen onlara :”“Göklerle  yeri kim yarattı  ve güneşi ve ay’ı kim emrinize verdi?“diye  sorsan onlar elbette:”Allah” diyeceklerdir.  O halde  nasıl yüz çevirip döndürülüyorlar?

62-Allah, kullarından dilediği kimseye rızkı  genişlettir,bazan  ona da daraltır da. Şüphesiz ki Allah her şeyi çok iyi bilendir.

63-Eğer sen onlara; “Gökten  suyu  indirip onunla  yeri ölümünden  sonra  dirilten kimdir?”diye sorsan  onlar  elbette :“Allah’tır.” derler.”Allah’a   hamdolsun”de. Fakat onların  çoğu akıl etmezler.

64-Bu dünya hayatı bir eğlenceden, bir oyundan başka bir şey değildir. Âhiret yurdu ise asıl hayat yurdu  işte orasıdır…

65-Gemiye bindiklerinde  dini yalnızca  Allah’a halis kılanlar  olarak,  O’na  yalvarırlar. Onları  karaya kurtarınca  bakarsın ki onlar ortak koşarlar.

66-Tâ ki kendilerine verdiğimize nankörlük etsinler yararlansınlar. Yakında bilecekler.

67-Çevrelerinde insanların zorla kapılıp götürülmesine rağmen  kendilerine  güvenli kutsal  bir belde  görmezler mi?Bundan sonra batıla inanıp  nankörlük mü ediyorlar?

68-Allah’a karşı yalan uyduran  veya  kendisine   hak gelince  onu yalanlayan  kimseden  daha zalim  kim olabilir?Kâfirler için cehennemde  kalacak yer mi yok?

69-Uğrumuzda cihat edenleri,  elbette  biz onları yollarımıza iletiriz. Muhakkak ki Allah ihsan edenlerle beraberdir.

kaynak (Tefsiru’s- Sa’di (Allametu’s-seyh Abdurrahman es – Sa’di)

Allah ondan razi olsun

Yüce Allah’a hamd-ü senâlar olsu